Skip to main content

Programma Summerschool 25 augustus

9.30 - 10 uur

Verwelkoming door de dagvoorzitter en de directeur van VVSG Kris Snijkers

10.00 - 11.10 uur

Voormiddagprogramma deel 1 - keuze uit 4 sessies

Sessie 1:
1.1 Je rechten en plichten als raadslid

In dit eerste uur kijken we wat het decreet lokaal bestuur zegt over de rechten en plichten van de raadsleden. Ben je (relatief) nieuw in de raad en mis je het overzicht dan is dit iets voor jou. Het gaat dan ondermeer over hoe je zelf punten op de agenda van de raad kan zetten, op welke informatie je recht hebt, welke regels er gelden voor de stemming, belangenvermenging en dergelijke meer. Breng eventueel het huishoudelijk reglement en de deontologische code van jouw raad mee. Aan de hand van deze sessie leer je de inhoud van deze belangrijke instrumenten goed kennen. Marian Verbeek (VVSG) loodst je door de regelgeving.

Sessie 2:
1.2 Lokaal besturen in de genetwerkte samenleving

De eeuw van de samenwerking, zo noemen we de 21ste eeuw. Ook lokale besturen werken in deze realiteit. Meer en meer ook worden lokale besturen geappelleerd op hun regierol. De verwachtingen ten aanzien van die regierol en ten aanzien van samenwerking zijn groot. Samenwerken en regie voeren zijn niet hetzelfde, maar staan niet los van elkaar en grijpen op elkaar in. We brengen in deze sessie een inkijk in organisatienetwerken en de manier waarop ze bruikbaar zijn voor lokale besturen. Onder begeleiding van Peter Cousaert en Pieter Demyttenaere (VVSG) gaan we het gesprek aan over de wijze waarop politici in deze context hun rol kunnen spelen.

Sessie 3:
1.3 Raadsleden en intergemeentelijke samenwerking

Elke gemeente is aangesloten bij meerdere intergemeentelijke samenwerkingsverbanden (IGS’en). Het Decreet Lokaal Bestuur regelt verschillende niveaus van samenwerking die ook bepalen welke rol gemeenten wettelijk gezien moeten opnemen in het IGS. Soms kiest een gemeentebestuur ervoor om samen te werken met andere gemeenten in een bepaald beleidsdomein, maar soms wordt dit ook extern sterk aangemoedigd, bijvoorbeeld doordat de Vlaamse overheid subsidies ter beschikking stelt.

Hoe krijg je als raadslid een overzicht op de samenwerkingsverbanden waaraan je gemeente deelneemt? Hoe volg je dit op? Hoe vertegenwoordig je het lokaal bestuur in dat samenwerkingsverband? Hoe zorg je voor een goede dialoog tussen het IGS en jouw gemeentebestuur? Wie of wat heb je daarbij nodig?

Peter Hautekiet, Elke Vastiau en Karen Alderweireldt (VVSG) trachten tijdens deze sessie raadsleden op een interactieve manier wegwijs te maken in het intergemeentelijke samenwerkingslandschap. Praktijkvoorbeelden dienen daarbij als bijkomende inspiratiebron.

Sessie 4:
1.4 Welke rol voor gemeenteraadsleden in een participatieve(re) democratie?

Burgerparticipatie zou hét woord van deze legislatuur worden. Het werd wellicht corona, maar toch toont dit de relevantie aan van nieuwe vormen van democratie. De wereld verandert: steeds meer mensen zijn hoog opgeleid en steeds meer informatie is online beschikbaar. Tegelijk lijken steeds meer mensen af te haken van de traditionele politiek. Dat zien we in een daling van het aantal partijleden, maar ook in een (internationale) daling van de stemopkomst en in een toenemend wantrouwen ten opzichte van de politiek.

Hoe ziet die veranderde verhouding tussen burgers en politici eruit en welke rollen blijven er voor politici in onze democratie die niet meer enkel electoraal representatief is, maar steeds meer participatief, deliberatief en digitaal wordt? Tijdens deze sessie gaat Roman Cluytens, projectmedewerker innovatieve burgerparticipatie (VVSG), graag met jou hierover in gesprek!

11.10 - 11.25 uur

Pauze

11.25 - 12.35 uur

Voormiddagprogramma deel 2 - keuze uit 4 sessies

Sessie 5:
2.1 Hoe werk ik beter als raadslid?

Begeleid door Marian Verbeek van VVSG. Nu we onze rechten en plichten goed kennen gaan we er mee aan de slag. Je hoeft deel 1 niet gevolgd te hebben om aan te sluiten. Raadsleden hebben een onderzoeksrecht, een initiatiefrecht maar ook een controlerecht. Hoe gebruiken we deze rechten nu in de praktijk? Zelf een punt op de agenda zetten, hoe pak je dat aan? Hoe mag je de informatie gebruiken waarover je beschikt? Mag je ermee naar de pers stappen? Wat doe je als je een persoonlijk belang hebt bij een beslissing? Hoe blijf je integer? We leggen al onze kennis en ervaring samen zodat we van elkaar kunnen leren. Marian Verbeek (VVSG) begeleidt deze interactieve sessie.

Sessie 6:
2.2 Samenwerking, schaal en fusie: veel stof tot nadenken!

Het debat over de lokale schaal leeft tegenwoordig sterk in Vlaanderen. Sommige gemeenten vinden dat ze de noodzakelijke bestuurskracht alleen door fusie kunnen behouden of bereiken. Andere zien heil in nog intensere samenwerking met de buurgemeenten, zonder op te gaan in een groter geheel. Verder zijn er besturen die vandaag liever geen energie besteden aan discussies over schaaloptimalisatie of samenwerking.

Tijdens deze sessie neemt Jan Leroy (VVSG) je mee in deze discussie. Hij reikt diverse aandachtspunten aan voor het debat, zonder de ene keuze als beter dan de andere te presenteren. Daarnaast staat hij ook stil bij de bestuurlijke en financiële contouren zoals die vandaag in Vlaanderen gelden voor gemeentelijke fusies. Na afloop beschik je over een aanzet tot afwegingskader om hiermee, als je dat wil, in jouw eigen bestuur aan de slag te gaan.

Sessie 7:
2.3 Wat kan het meerjarenplan voor jou als mandataris betekenen?

Wat kan je allemaal terugvinden in het meerjarenplan en de jaarrekening? En hoe gebruik je die info voor je rol als mandataris? Ontdek dit en de ervaringen van andere mandatarissen over de beleidsrapporten in deze sessie over de beleids- en beheerscyclus. Ben Gilot, stafmedewerker lokale financiën (VVSG), licht toe en faciliteert een boeiende uitwisseling met de aanwezige mandatarissen.

Sessie 8:
2.4 Elkaar vinden: inclusieve communicatie bij lokale besturen

Inclusieve communicatie heeft twee invalshoeken.

In elke stad of gemeente woont een variatie aan burgers, jong tot oud, met hooggeschoolde en minder geletterde mensen, met of zonder het Nederlands als moedertaal, arm tot rijk... . Met een batterij kanalen kan je die mensen vaak wel "be-reiken", maar daarom nog niet altijd "be-raken". Hoe je dit toch verregaand kan realiseren is die eerste invalshoek van inclusieve communicatie.

De tweede invalshoek van inclusieve communicatie zorgt in je stad of gemeente voor begrip en respect, en voor verbinding met en tussen de verschillende inwoners, ongeacht gender, etnisch-culturele achtergrond, socio-economische situatie... .

In deze sessie lichten we toe hoe je als lokale overheid je communicatie inclusiever maakt. Dat heeft niet alleen te maken met klare taal, maar onder meer ook met kanaalkeuze, beeldgebruik, betrokkenheid van de doelgroepen... . Je krijgt een heleboel voorbeeldmateriaal te zien, en gaat naar huis met een wellicht ook voor jouw lokaal bestuur inspirerende checklist voor inclusieve communicatie.

De sessie wordt verzorgd door Eric Goubin, docent en onderzoeker bij Thomas More en Kortom vzw. Hij is gespecialiseerd in overheids- en socialprofitcommunicatie, met bijzondere aandacht voor communicatiebeleid en inclusieve communicatie.

12.35 - 14.00 uur

Lunchpauze

Sessie 9:
14.00 - 15.30 uur - Plenaire sessie: Campagne voeren zonder opkomstplicht

Voor de eerste keer zijn er lokale verkiezingen zonder opkomstplicht. Hoe voer je campagne om de kiezers te overtuigen om naar het stembureau te gaan en voor jou te stemmen? Want, elke stem telt! Reinout Van Zandycke van Exposure geeft tips.

15.30 - 16.00 uur

Pauze

Sessie 10:
16.00 - 17.00 uur - Plenaire sessie: Hoe blijven lokale overheden een competitieve speler op de arbeidsmarkt? 

Heel wat technieken die vandaag gebruikt worden om nieuwe medewerkers te vinden, en de huidige ploeg gemotiveerd bij zich te houden, zijn al een hele tijd in zwang. Het is echter vandaag de kandidaat die het merendeel van de macht in handen heeft. Kandidaten kunnen vaak kiezen uit meerdere organisaties die interesse tonen, en dat geldt heus niet enkel voor ingenieurs. Wat kunnen we dan wel doen, of nog meer doen, om te scoren op de arbeidsmarkt?

De ideale kandidaat is een zeldzaamheid geworden. Enorm veel organisaties vissen in dezelfde kleine vijver, waardoor de kandidaat de keuze heeft. Dat betekent dat we kritisch naar onze selectieprocedure, maar ook naar het eigenlijke aanbod moeten kijken: job, voorwaarden, leertrajecten, ontwikkelingsmogelijkheden,... Olivier Lefèvre van Randstad neemt jullie mee.

Sessie 11:
17.00 - 18.00 uur - Plenaire sessie: Jan-Frederik Abbeloos, Chef Politiek van De Standaard

In deze sessie zoomen we in op de relatie tussen pers en politiek. Een goede relatie is belangrijk om je beleid of visie onder de aandacht te brengen. Hoe bouw je zo een relatie op? Wat maakt dat een dossier wordt opgepikt? En hoe wordt lokaal nieuws plots voorpaginanieuws?  

18.00 uur

Avondprogramma: diner en netwerkmoment

Programma Summerschool 26 augustus

9.15 - 10.45 uur

Voormiddagprogramma deel 1 - keuze uit 2 sessies

Sessie 12:
3.1 Organisatiebeheersing, handvaten, tools, aandachtspunten en valkuilen en het belang ervan

Tijdens deze sessie met het Agentschap Binnenlands Bestuur duiken de deelnemers in een aantal instrumenten en databronnen van ABB (Gemeente-Stadsmonitor, BBC-toepassingen…). Met welke data kunnen lokale besturen aan de slag om hun beleid vorm te geven, te onderbouwen en sterker te maken? Zijn er gegevens en voorbeelden van andere besturen beschikbaar? En op welke manier kunnen lokale besturen dit cijfermateriaal inzetten in hun dagelijkse werking? Aan de hand van korte demo’s, vertrekkende vanuit de praktijk, tonen de experten van ABB waar je gegevens vindt en hoe je er aan de slag mee gaat.

Daarnaast staan we samen met Audit Vlaanderen stil bij het belang van een goede organisatiebeheersing en de taakverdeling hierbij van de verschillende partijen (bv. de raden, het management, Audit Vlaanderen). Als mandataris krijg je immers te maken met organisatiebeheersing en auditrapporten. Het zijn middelen om te komen tot een sterke (ambtelijke) organisatie waarin de burger vertrouwen heeft. Voorbeelden en getuigenissen maken dit concreet. We zoomen in op de rol van de mandataris en hebben ook aandacht voor de aanpak in geval van een vermoeden van misbruik.

Sessie 13:
3.2 Hoe houd ik vol en waarom blijf ik gemotiveerd?

Kan je wel een motivatieboost gebruiken? Wanneer lukt het je niet om anderen en jezelf te motiveren? Hermina Van Coillie neemt ons mee in de ZelfDeterminatieTheorie (ZDT), die aanspreekt omdat het een praktisch bruikbare theorie is. ZDT focust op een kwalitatief hoogstaande vorm van motivatie. Ze doorprikt bijvoorbeeld de mythe dat intrinsieke motivatie altijd de beste vorm van motivatie is en stelt een handig ABC van motivatie voorop. Op basis van deze principes en aan de hand van oefeningen en voorbeelden uit de praktijk komt een hele set van tools aan bod die je op weg zetten om anderen en jezelf te motiveren. En dat zorgt voor een boost voor jezelf én het lokaal bestuur!

10.45 - 11 uur

Pauze

11.00 - 12.30 uur

Voormiddagprogramma deel 2 - keuze uit 2 sessies

Sessie 14:
4.1 Hoe ga je om met kritiek op sociale media en andere kanalen?

Actie en reactie: dat is de essentie van ‘sociale’ media. Met je posts op Facebook en co doe je er alles aan om interactie uit te lokken. Maar hoe ga je om met vragen, klachten en lofbetuigingen aan jouw adres?

In deze praktische sessie leert Kristof d’Hanes (Like Media) je hoe conversation management in de praktijk werkt. En je krijgt ook een aantal realistische situaties voorgeschoteld waar je in groep een goed antwoord op bedenkt.

Sessie 15:
4.2 Een nieuwe kijk op integriteit

Van overheden, politici en ambtenaren verwachten burgers dat ze integriteit hoog in het vaandel dragen. Onverkwikkelijke integriteitskwesties behoren nochtans tot de dagelijkse actualiteit. En een negatieve berichtgeving over (een gemis aan) integriteit is een nachtmerrie voor iedere overheid.
 
Het is dus een zaak voor overheden om intens en proactief op integriteit te focussen. En daar heeft Roel Verhaert het over:

  • Hoe kunnen overheden in goede dagen op integriteit werken, om de kwade dagen te vermijden?
  • Hoe wordt gegarandeerd dat de burger kan (blijven) rekenen op een integere overheid?
  • Op welke manier kunnen overheden intern het bewustzijn omtrent integriteit hoog houden?
  • Wat zijn de meest voorkomende valkuilen?
  • En waar situeren zich de specifieke uitdagingen in een wereld die in sneltreinvaart verandert?
12.30 - 14.00 uur

Lunchpauze

Sessie 16:
14.00 - 15.30 uur - Plenaire sessie: Charismatisch spreken kan je leren!

De manier waarop je een boodschap brengt is veel belangrijker dan de inhoud van die boodschap. Het onderzoek hiernaar heeft aangetoond welke technieken nu bepalen hoe charismatisch je gezien wordt door een publiek. Deze charisma technieken kunnen tijdens de verkiezingen zelfs voorspellen wie de volgende president van Amerika wordt. In deze sessie krijg je mee hoe het komt dat ons denken gevoelig is aan de verpakking van een boodschap en welke technieken die verpakking versterken. Jullie worden in deze sessie professioneel begeleid door The Forge.

Sessie 17:
15.30 - 16.00 uur - Plenaire sessie: Uitdagingen lokale besturen voor de verkiezingen

Interview met Kris Snijkers en Wim Dries

16.00 uur

Afsluitende netwerkreceptie

Gedetecteerde tijdzone